Antytrynitarianie, a reguła Colwell'a

            Wszyscy dobrze znamy ten fragment z Ewangelii św. Jana, ukazujący nam Bóstwo Jezusa Chrystusa:

 

J 1,1 Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. (BT)

 

en

archE

En

ho

logos

kai

ho

logos

En

pros

ton

Theon

kai

__ theos

En

ho

logos

na

początek

było

-

słowo

i

-

słowo

było

u

-

Boga

i

Bóg

było

-

słowo

 

W tym zestawieniu interlinearnym myślnikiem zaznaczyłem nieprzetłumaczalny na język polski grecki rodzajnik, a znakiem podkreślenia __ oznaczyłem brak rodzajnika w tekście oryginalnym, który stanowi przedmiot sporu trynitarno-antytrynitarnego.

 

Na temat tego wersetu w naszym serwisie napisano już bardzo dużo, ale tym razem postaram się wejść do samego źródła tego nieporozumienia.

 

Otóż dawno, dawno temu antytrynitarianie aby odebrać nam ten wspaniały argument ukazujący Bóstwo Chrystusa, zauważyli, że przy tym słowie Bóg odnoszącym się do Syna Bożego (gr. theos ) nie ma greckiego rodzajnika. Na tej podstawie wyciągnęli oni wniosek, że to greckie słowo theos powinno być przetłumaczone w języku angielskim na „a god”, a nie na „God”. Na jakiej podstawie oni taki wniosek wyciągnęli? Na to pytanie postaram się za moment odpowiedzieć, ale najpierw chcę wyjaśnić kilka kwestii związanych z tym tematem, a szczególnie kwestie rodzajników stosowanych w tych językach[1].

 

• Rola rodzajników określonych i nieokreślonych języku angielskim.

 

Anglicy w przeciwieństwie do Polaków używają przed rzeczownikami rodzajników: określony the i nieokreślonych a i an. Jeśli przed rzeczownikiem stoi rodzajnik określony, to zazwyczaj informuje słuchacza/czytelnika o tym, że mamy do czynienia z czymś konkretnym i wyraźnie zdefiniowanym. Dobrym tego przykładem może być następujące zdanie:

 

 

Open the window please.

 

W dosłownym tłumaczeniu:

Otwórz (to konkretne) okno proszę.

 

W tym przypadku rzeczownik window (okno) został poprzedzony angielskim rodzajnikiem określonym the. Używając takiej konstrukcji mamy na myśli konkretne okno, właśnie to jedyne, które znajduje się w sali, lub to jedyne, które da się otworzyć. Natomiast, jeśli w języku angielskim powiemy:

 

Open a window please.

 

W dosłownym tłumaczeniu:

Otwórz (jakieś) okno proszę.

 

W tej sytuacji osoba prosząca o otwarcie okna nie ma na myśli jego konkretnego egzemplarza, tylko prosi o otwarcie jakiegoś okna, gdyż np. zrobiło się duszno. Używając tej konstrukcji osobie proszącej przede wszystkim chodzi o otwarcie jakiegoś okna, które zapewne jest jednym z wielu w tej sali.

 

            W wyrażeniu „A jest B” jeśli użyjemy rodzajnika the (A jest the B) to mamy na myśli jakieś konkretne B – dla przykładu:

 

It is the sun. („To jest słońce”)

 

Wiadomo, że słońce jest tylko jedno, więc osoba wypowiadająca miała na myśli konkretny egzemplarz i wiedziała, że jej rozmówca będzie wiedział, o jakie konkretnie słońce chodzi (o to, co świeci nad nami, bo innego nie ma). Natomiast jeśli powiemy:

 

It is a boy. („To jest chłopiec”) to nie mamy na myśli konkretnego chłopca, tylko zaznaczamy że ten ktoś należy do pewnej klasy – w tym przypadku chłopców. Wtedy oznacza to, że to coś jest po prostu chłopcem, jakimś chłopcem.

 

• Jak język angielski odróżnia Boga wierze monoteistycznej od bogów w wierze politeistycznej

 

Jedynego Boga w wierze monoteistycznej określają mianem God z wielkiej litery i bez żadnego rodzajnika (w tym i bez nieokreślonego tworząc w ten sposób rzeczownik określony), natomiast boga w wierze politeistycznej określa się mianem a god – z małej litery i rodzajnikiem nieokreślonym.

 

 

• Rola rodzajników w języku greckim.

 

Język grecki różni się nieco od języka angielskiego w tej kwestii. Co więcej, rola rodzajników w języku angielskim jest dość dobrze zbadana i opisana, czego niestety nie można powiedzieć o rodzajniku greckim, chociaż wiadomo, że jego rola jest podobna, ale nie jest dokładnie taka sama. Do dzisiaj naukowcy głowią się nad wieloma niuansami, które w tym temacie powstają. W języku greckim są tylko rodzajniki określone, a jeśli rzeczownik jest nieokreślony, to po prostu występuje bez rodzajnika. Np.:

 

Mat. 12:12 O ileż więcej wart jest człowiek (anthropos), niż owca (probatos)! […] (BW)

 

poso oun diaferei anthropos probatou …

 

W podanym przykładzie mowa jest o tym, że ogólnie ludzie są więcej warci niż owce. Jezus w tym zdaniu nie miał na myśli konkretnego człowieka ani konkretnej owcy, tylko przekazał nam to jako ogólną prawdę. Natomiast, jeśli przed rzeczownikiem występuje rodzajnik, to wtedy (jak się powszechnie uważa) już nie mamy do czynienia z takim uogólnianiem jak to było w powyższym przykładzie. Wtedy nie można już tego przetłumaczyć jako „ogólnie człowiek”, „rasa ludzka”, „ogólnie owca”. Jeśli przed wyrazem człowiek (anthropos) stoi rodzajnik (ho anthropos), to wtedy (zgodnie z obowiązującymi zasadami gramatycznymi języka greckiego) mowa jest o czymś bardziej konkretnym.

 

            I tutaj właśnie zaczął się problem z J 1,1. Antytrynitarianie stwierdzili, że jak coś w języku greckim jest bez rodzajnika, to oznacza to, iż ten rzeczownik jest nieokreślony, a więc należy przetłumaczyć go na odpowiadający mu rzeczownik angielski z rodzajnikiem nieokreślonym, tak aby również utworzyć rzeczownik nieokreslony. W ten oto sposób uznali, że greckie słowo theos bez rodzajnika należy oddać jako a god, czyli tak, w jaki sposób określa się bóstwa w wierze politeistycznej. W tym momencie na pomoc przyszedł pan Colwell, który w 1933r. opublikował swoją regułę gramatyczną podważającą powyższą teorię antytrynitarian:

 

"A definite predicate nominative has the article when it follows the verb;it does not have the article when it precedes the verb… A predicate nominative which precedes the verb cannot be translated as an indefinite or a 'qualitative' noun solely because of the absence of the article;if the context suggests that the predicate is definite,it should be translated as a definite noun despite the absence of the article…  The following rules may be tentatively formulated… definite predicate nouns which precede the verb usually lack the article…" - Journal of Biblical Literature,Vol.52,1933,p.20.

 

Określony orzecznik w mianowniku posiada rodzajnik, kiedy następuje po czasowniku. Nie ma zaś tego rodzajnika, jeśli czasownik stoi za nim. Orzecznik w mianowniku, który poprzedza czasownik, nie może być przetłumaczony jako nieokreślony lub 'jakościowy' rzeczownik jedynie z powodu braku tego rodzajnika. Jeśli kontekst sugeruje, że orzecznik jest określony, to powinien być przetłumaczony jako określony rzeczownik, pomimo braku tegoż rodzajnika. Ta następująca reguła może być wstępnie sformułowana: Określone orzeczniki rzeczownikowe, które poprzedzają czasowniki zazwyczaj nie posiadają rodzajników. - Journal of Biblical Literature,Vol.52,1933,p.20.

 

Jednym z najlepszych przykładów zauważonych przez pana Colwella są dwa poniższe wersety:

 

(J 8,12 – BW) „A Jezus znowu przemówił do nich tymi słowy: Ja jestem światłością świata; […]”

 

ego	eimi	to	fos	tou	kosmou
ja	jestem	-	światło	-	świata

 

(myślnik ‘-‘ oznacza, że nad nim znajduje się nieprzetłumaczalny rodzajnik)

 

(J 9,5 – BW) „Póki jestem na świecie, jestem światłością świata”.

 

 

fos	eimi	tou	kosmou
światło	jestem	-	świata

(myślnik ‘-‘ oznacza, że nad nim znajduje się nieprzetłumaczalny rodzajnik)

 

 

Te dwa wersety przytaczają nam słowa Jezusa nazywającego się „Światłością Świata”. W pierwszym przypadku greckie słowo fos (światło) jest poprzedzone greckim rodzajnikiem to , natomiast w drugim przypadku ten rodzajnik nie był potrzebny, gdyż słowo fos pełni rolę orzecznika i poprzedza czasownik eimi (jestem).

 

Zauważmy, że taką właśnie sytuację opisaną w powyższej regule obserwujemy w J 1,1c:

 

…	kai	___	theos	en	ho	logos
…	i		Bóg	było	-	słowo

 (podkreśleniem __ sygnalizuję brak rodzajnika, a myślnikiem nieprzetłumaczalny rodzajnik ho)

 

Jest to dokładna sytuacja, jaką opisał i wykazał pan Colwell. Rzeczownik nie musi mieć rodzajnika, aby być określonym, jeśli tylko spełnia funkcję orzecznika rzeczownikowego i poprzedza czasownik. A tak jest w tym przypadku, gdyż greckie słowo theos odnoszące się do Jezusa jest orzecznikiem i stoi przed czasownikiem en – „było”. Ale czy ta reguła Colwella jest precyzyjna? Wg mnie nie jest to proste pytanie, ale do tego za jakiś czas wrócimy. Jednakże po opublikowaniu tej reguły antytrynitarianie nie dali jeszcze za wygraną. Zwrócili nam uwagę, iż co prawda obaliliśmy ich argument świadczący o tym, że ten werset uniża Bóstwo Jezusa w stosunku do Ojca, ale w tym momencie ciężar dowodu spadł na nas, gdyż to teraz my musimy wykazać, że ten werset istotnie świadczy o równości majestatu Ojca i Syna i że nie ma żadnych przesłanek, aby twierdzić inaczej. Według nich, to na nas teraz spoczywa obowiązek wykazania, że ten werset można oddać tylko i wyłącznie w sposób trynitarny i że całkowicie bezpodstawne są argumenty antytrynitarian ukazujących, że taka konstrukcja gramatyczna upoważnia oddanie tego fragmentu, tak jak oni by sobie tego życzyli. Częściowo można by się z nimi zgodzić, ale też część ciężaru spoczywa na nich, gdyż ich zadaniem jest wykazanie, iż ich kontrargumenty mają logiczne podstawy. Celem jakim sobie postawiłem w tym artykule jest ukazanie, że ich argumenty są całkowicie bezpodstawne i wcale nie upoważniają kogokolwiek do oddania tego wersetu tak, jak by oni tego chcieli, co też mam zamiar uczynić raz jeszcze[2]. Wróćmy jeszcze do tych rodzajników, a mianowicie zadajmy pytanie, w jaki sposób dzisiaj przekłada się rodzajniki z języka greckiego na angielski. Otóż zazwyczaj, jeśli w tekście greckim występuje ten rodzajnik, to powszechnie uważa się, że należy ten wyraz przetłumaczyć na jego odpowiednik w języku angielskim wraz z rodzajnikiem określonym the, natomiast, jeśli w tekście greckim na ma rodzajnika, to wtedy w zależności od kontekstu i znanych nam reguł gramatycznych (chociażby takich jak wyżej wspomniana reguła Colwella) można oddać dany rzeczownik wraz z rodzajnikiem określonym, lub nieokreślonym (lub bez żadnego rodzajnika, gdy takie wymagania stawia gramatyka języka angielskiego). Od pewnego czasu zajmując się tym tematem zauważyłem, że ta powyższa zasada jest dość sztywną zasadą stosowaną przez anglojęzycznych tłumaczy Nowego Testamentu, zasadą, która dość mocno osiadła w ich świadomości. I w tym właśnie momencie u naszych zachodnich braci chrześcijan narodził się problem związany z wersetem J 1,1. Poniżej przytaczam fragment takiej właśnie argumentacji przedstawionej przez znanego nam dobrze antytrynitarianina Arkadiusza Wiśniewskiego, który pisząc swój cytowany poniżej artykuł Ew. Jana 1,1c - reguła Colwell'a. musiał się najwyraźniej zainspirować nauką swoich współwyznawców doktryny:

 

[…] Poniższe przykłady w sposób bezdyskusyjny udowadniają możliwość przekładu Jana 1,1c w sposób antytrynitarny ponieważ zawierają taką samą konstrukcję jak ów kontrowersyjny werset [J 1,1] (dodane przez GZ). Prześledźmy je.

 

Mar. 6:49

49. oi de idontes auton peripatounta epi tes thalasses edoxan fantasma einai kai anekraxan 

 

Mar. 6:49

49. Ale oni, ujrzawszy go, chodzącego po morzu, mniemali, że to zjawa [jest], i krzyknęli,

(BW) 

 

49. But when they saw him walking upon the sea they supposed it had been a spirit, and cried out 

(AV)

 

W wersecie tym mamy taką samą konstrukcję jak w Jana 1,1c, mianowicie orzecznik w mianowniku występuje bez rodzajnika (fantasma) i jest przed czasownikiem (einai). A jednak został zaliczony do grupy rzeczowników nieokreślonych przez tłumaczy AV i oddany przez wyrażenie 'a spirit' (zjawa, duch). 

 

Mr 11:32

32. all ean eipomen ex anthropon efobounto ton laon apantev gar eicon ton ioannen oti ontos profetes en

 

Mr 11:31

31. Powiemy: Od ludzi. Lecz bali się tłumu, ponieważ wszyscy uważali Jana rzeczywiście za proroka.

(BT)

 

32 But if we shall say, Of men; they feared the people: for all men counted John, that he was a prophet indeed.

(AV)

 

Orzecznik w mianowniku (profetes) występujący przed czasownikiem (en) zostaje zaliczony do nieokreślonych (AV - a  prophet).

 

Jn 4:19

19. legei auto e gune kurie theoro oti profetes ei su

 

Jn 4:19

19. Rzekła do Niego kobieta: Panie, widzę, że jesteś prorokiem.

(BT)

 

19. The woman saith unto him, Sir, I perceive that thou art a prophet.

(AV)

 

Jak wyżej. 

Jn 6:70

70 apekrithe autois o iesous ouk ego umas tous dodeka exelexamen kai ex umon eis diabolos estin 

 

Jn 6:70

70. Na to rzekł do nich Jezus: Czyż nie wybrałem was dwunastu? A jeden z was jest diabłem.

(BT) 

 

70 Jesus answered them, Have not I chosen you twelve, and one of you is a devil?

(AV) 

 

Bardzo wyraźny przykład. Jeden z uczniów Jezusa nie był diabłem w znaczeniu bycia osobą o imieniu Diabeł, która kiedyś zapoczątkowała grzech na ziemi. Anarthrous w tym przypadku posiada zdecydowanie znaczenie nieokreślone, informuje nas o tym, iż cechy charakteru Judasza można określić jako diabelskie. W ewangelii Jana podobna konstrukcja występuje jeszcze w 8,44 gdzie mowa jest o diable jako o mordercy (AV - a murder); 9,17 gdzie Jezus jest nazwany prorokiem (AV - a prophet); 10,1 gdzie mowa jest o złodzieju (AV - a thief) i rozbójniku (AV - a robber); 10,13 gdzie mowa jest o najemniku (AV - an hireling); 10,33 gdzie o Jezusie mowa jest jako o człowieku (AV - a man); 12,6 gdzie o Judaszu jest powiedziane jako o złodzieju (AV - a thief). We wszystkich tych miejscach orzecznik w formie mianownika występuje przed czasownikiem, nie posiada rodzajnika - i jest tłumaczony jako NIEOKREŚLONY. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie aby podobne wyrażenie 'kai theos en ho logos' przetłumaczyć w podobny sposób jako 'i  bogiem/boskie było Słowo'.

 

Jednakże mamy tutaj jeden bardzo poważny błąd. A mianowicie chodzi tu o zangielszczanie języka greckiego na siłę. Antytrynitarianie próbują za wszelką cenę przyrównać grecki rzeczownik z rodzajnikiem do angielskiego rzeczownika z the a gr. rzeczownik bez rodzajnika do angielskiego rzeczownika z a lub an. Jednakże analiza tekstu greckiego powinna się odbywać w duchu tamtego języka a nie Języka angielskiego!!! Jeśli cos jest czymś (np. diabłem, mordercą, prorokiem) to oczywiście w języku angielskim należy przed tymi wyrazami postawić rodzajnik nieokreślony. Ale tutaj nasi bracia antytrynitariaie uważają, że w języku greckim te wyrazy są wobec tego też nieokreślone. I w tym miejscu zaczyna się cały problem, gdyż najpierw powinni wykazać, że greckie i angielskie rzeczowniki kierują się identycznymi zasadami gramatyki opisującymi ich określoność, bądź nieokreśloność. Zobaczmy jak się przekłada ich kryterium nieokreśloności z określonymi rzeczownikami w języku greckim. Aby to zobrazować przytoczę kilka wersetów z samych tylko pism Świętego Jana:

 

J 2,25 I od nikogo nie potrzebował świadectwa o człowieku; sam bowiem wiedział, co było w człowieku (to anthropo). (BW)

 

Przecież Janowi nie chodziło tutaj o to, że Jezus wiedział, co było w jakimś konkretnym człowieku, tylko chciał nam dać do zrozumienia, że Jezus ogólnie wiedział, co było ogólnie w ludziach.

 

J 3,6 To, co się z ciała (tes sarkos) narodziło, jest ciałem, a to, co się z Ducha narodziło, jest duchem. (BT)

 

W tym przypadku Jezus również nie miał jakiegoś konkretnego ciała, jakiejś konkretnej osoby, do której to właśnie ciało należało.

 

J 3,10 Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Jesteś nauczycielem (ho didaskalos) w Izraelu, a tego nie wiesz? (BW)

 

Jest to jeden z najciekawszych przykładów ukazujących tę całą paranoję. I co ciekawsze werset ten obrazuje, jak sztywna jest ta wspomniana zasada u tłumaczy anglojęzycznych, którzy w swej dokładności tłumaczenia gotowi byli nawet zbliżyć się do granic absurdu. Przecież Nikodem (bo o nim Jezus mówił), był tylko jakimś zwykłym nauczycielem, jednym z wielu w Izraelu, był kimś, kto należy do klasy „nauczyciele”. W języku angielskim w takiej sytuacji ewidentnie należy użyć rodzajnika nieokreślonego. A jak to przetłumaczyła znaczna część tłumaczy? Popatrzmy tylko:

 

(J 3,10 – ASV) Jesus answered and said unto him, Art thou the teacher of Israel, and understandest not these things?

 

(J 3,10 – BBE) And Jesus, answering, said, Are you the teacher of Israel and have no knowledge of these things?

 

(J 3,10 – BEV) And Jesus, answering, said, Are you the teacher of Israel and have no knowledge of these things?

 

(J 3,10 – DBY) Jesus answered and said to him, Thou art the teacher of Israel and knowest not these things!

 

(J 3,10 – ESV) Jesus answered him, "Are you the teacher of Israel and yet you do not understand these things?

 

(J 3,10 – Green) Jesus answered and said to him, You are the teacher of Israel, and you do not know these things?

 

(J 3,10 – NAB) Jesus answered and said to him, "You are the teacher of Israel and you do not understand this?

 

(J 3,10 – NAB) Jesus answered and said to him, "Are you the teacher of Israel, and do not understand these things?

 

(J 3,10 – NET) Jesus answered "Are you the teacher of Israel and yet you don't understand these things?

 

(J 3,10 – NJB) Jesus replied, 'You are the Teacher of Israel, and you do not know these things!

 

(J 3,10 – NKJ) Jesus answered and said to him, "Are you the teacher of Israel, and do not know these things?

 

(J 3,10 – YLT) Jesus answered and said to him, 'Thou art the teacher of Israel -- and these things thou dost not know!

 

Jedynie niektórzy zdecydowali się przetłumaczyć ten werset zgodnie z logiką:

 

(J 3,10 – DRA) Jesus answered and said to him: Art thou a master in Israel, and knowest not these things?

 

(J 3,10 – GNV) Iesus answered, and saide vnto him, Art thou a teacher of Israel, and knowest not these things?

 

(J 3,10 – KJV) Jesus answered and said unto him, Art thou a master of Israel, and knowest not these things?

 

 (J 3,10 – NIV/NIB) "You are Israel's teacher," said Jesus, "and do you not understand these things?

 

(J 3,10 – NLT) Jesus replied, "You are a respected Jewish teacher, and yet you don't understand these things?

 

(J 3,10 – NRS) Jesus answered him, "Are you a teacher of Israel, and yet you do not understand these things?

 

(J 3,10 – RSV) Jesus answered him, "Are you a teacher of Israel, and yet you do not understand this?

 

(J 3,10 – RWB) Jesus answered and said to him, Art thou a teacher of Israel, and knowest not these things?

 

(J 3,10 – Webster) Jesus answered and said to him, Art thou a teacher of Israel, and knowest not these things?

 

Średnio co drugi przekład przetłumaczył to błędnie.

 

J 3,29 Kto ma oblubienicę (ten nymfen), ten jest oblubieńcem (nymfios); a przyjaciel oblubieńca (tou nymfiou), który stoi i słucha go, raduje się niezmiernie, słysząc głos oblubieńca (tou nymfiou). Tej właśnie radości doznaję w całej pełni. (BW)

 

(J 5,35 – BT) On był lampą (ho lychnos), co płonie i świeci, wy zaś chcieliście radować się krótki czas jego światłem.

 

J 8,34 Odpowiedział im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Każdy, kto popełnia grzech (ten hamartian), jest niewolnikiem grzechu. (BT)

 

J 8,35 A niewolnik (ho doulos) nie przebywa w domu na zawsze, lecz Syn przebywa na zawsze. (BT) (prawie każdy przekład angielski oddaje tutaj the slave) Jedynie 6 z powyższych przekładów angielskich używa rodzajnika nieokreślonego).

 

J 10,10 Złodziej (ho kleptes) przychodzi tylko po to, by kraść, zarzynać i wytracać. Ja przyszedłem, aby miały życie i obfitowały. (BW)

 

J 10,13 Ponieważ jest najemnikiem (misthotos) i nie zależy mu na owcach. (BW)

 

W tym przypadku można by powiedzieć, że ten najemnik jest nieokreślony, lecz jeśli się przyjrzymy porzedniemu wersetowi, to zauważymy, coś bardzo interesującego:

 

J 10,12 Najemnik (ho misthotos), który nie jest pasterzem, do którego owce nie należą, widząc wilka nadchodzącego, porzuca owce i ucieka, a wilk porywa je i rozprasza (BW)

 

Ten najemnik był jednak wcześniej zdefiniowany!!!

 

J 15,15 Już was nie nazywam sługami, bo sługa (ho doulos) nie wie, co czyni pan jego; lecz nazwałem was przyjaciółmi, bo wszystko, co słyszałem od Ojca mojego, oznajmiłem wam.  (BW)

 

W tym wersecie podobnie jak i w tych powyższych wyraz "sługa" wg. antytrynitarnych kryteriów powinien być nieokreślony, a w języku greckim wyraźnie został zastosowany rodzajnik który jednoznacznie go określa.

 

(1 J 2,22 – BT) Któż zaś jest kłamcą (ho pseustes), jeśli nie ten, kto zaprzecza, że Jezus jest Mesjaszem? Ten właśnie jest Antychrystem (ho antichristos), który nie uznaje Ojca i Syna.

 

(1 J 3,4 – BW) Każdy kto popełnia grzech (ten hamartian), i zakon przestępuje, a grzech jest przestępstwem zakonu.

 

(2 J 1,7 – BW) Bo wyszło na świat wielu zwodzicieli, którzy nie chcą uznać, że Jezus Chrystus przyszedł w ciele. Taki jest zwodzicielem (ho planos) i antychrystem (ho antichristos).

 

Widzimy do jakich sprzeczności sprowadza rozumowanie antytrynitarian. Tak to jest jak się chce zangielszczyć inny obcy język. Widzimy, że te ich "nieokreślone rzeczowniki" w ich przykładach są jak najbardziej równoważne formie z rzeczownikami określonymi przez grecki rodzajnik, a szczególnie widać to właśnie w Ewangelii św. Jana, który to właśnie napisał ten swój słynny werset J 1,1...

 

 

Zajmując się tą sprawą przez cały czas nasuwały mi się pytania:

-         Dlaczego antytrynitarianie w swej argumentacji zawsze muszą podpierać się regułami gramatycznymi występującymi właśnie w języku angielskim, aby uzasadnić swoje stanowisko? Przecież apostołowie i Jezus nic nie wiedzieli o tym języku i jego rodzajnikowym sposobie odróżnienia Boga monoteistycznego do bogów politeistycznych.

-         Dlaczego na siłę doszukują się mistycyzmów właśnie w tym wersecie J 1,1? Przecież Konstrukcja ta była zupełnie normalną konstrukcją używaną w tamtym czasie, była całkowicie alternatywna to jej formy rodzajnikowej.

-         Dlaczego nie zauważają tego, że św. Jan nie kierował się tak sztywno zasadami związanymi z obecnością, lub brakiem rodzajnika, jak im się to wydaje. Przecież gdyby św. Jan naprawdę chciał nam w tym wersecie w mistyczny sposób ukazać niższość Syna wobec Ojca za pomocą rodzajników, to przecież byłby chociaż trochę konsekwentny w tym co robił. Przecież w tym samym rozdziale, dosłownie kilka wersetów dalej, gdy w jednym zdaniu powtórnie zestawił Jezusa ze swym Ojcem (J 1,18) nie zrobił tego odróżnienia z rodzajnikami, które rzekomo uczynił w J 1,1. Przecież w tej samej swojej Ewangelii nazwał Jezusa wyraźnie Bogiem z rodzajnikiem (ho theos mou – J 20,28).

 

Wróćmy jeszcze na chwilę do reguły Colwella. Wspomniałem, że wg mnie ta zasada nie jest do końca precyzyjna, a teraz postaram się wyjaśnić swoje spostrzeżenia. Spójrzmy jeszcze raz na regułę gramatyczną występującą w języku angielskim:

 

Jeśli w wyrażeniu (A jest B), gdzie A jest podmiotem, a B orzecznikiem (np. „on jest złodziejem” – he is a thief, gdzie „on” i „he” jest A, a „złodziejem” i „a thief” jest B) chcemy powiedzieć, że B jest jakimś elementem należącym do pewnej klasy (np. ludzi, złodziei, dzieci, uczniów, pracowników itp.) i nie jest jedynym egzemplarzem w swojej klasie, to w kategoriach języka angielskiego B jest nieokreślone (he is a thief). Natomiast nie ma podstaw do tego, aby twierdzić, że w kategoriach języka greckiego orzecznik B jest również nieokreślony. Język angielski to nie jest to samo, co język grecki!!! Pisma Nowego testamentu trzeba rozpatrywać w duchu tamtego języka, a nie duchu języka współczesnego. Przytoczone przykłady wskazują nam na zasadę, iż w kategoriach języka greckiego, jeśli podmiot jest określony, to automatycznie określony jest również orzecznik. Najlepiej widać to na fragmencie z  Ewangelii Jana jak ten:

 

J 3,10 Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Jesteś nauczycielem (ho didaskalos) w Izraelu, a tego nie wiesz? (BW)

 

Ty jesteś nauczycielem – poprawne tłumaczenie tego zdania na język angielski jest „You are a teacher”, czyli mamy tutaj rzeczownik wyraźnie nieokreślony, natomiast natchniony autor wyraźnie go określił w języku greckim dodając przed niego rodzajnik określony ho. Jeśli wspomniana przeze mnie zasada nie jest prawdziwa, a przytoczone przykłady są zwykłymi błędami gramatycznymi popełnionymi przez natchnionego autora, to antytrynitarianie maja inny, wcale nie mniejszy problem, gdyż wtedy okazuje się, że św. Jan nie przywiązywał do kwestii rodzajnikowych żadnej wagi, a na pewno nie taką, jaką antytrynitarianie chcą nadać wersetowi J 1,1, w którym to tego rodzajnika brakuje.

 

Oczywiście ta wspomniana przeze mnie reguła jest na razie moją hipotezą wymagającą dokładniejszego przebadania.

 

... A Słowo było Bogiem...

 

Użyte oznaczenia:

 

BT – Biblia Tysiącecia

BW – Biblia Warszawska

ASV – American Standard Version

BBE – The Blble in Basic English

BEV – Basic English Version

DBY – The Darby Bible

DRA – The Douay-Rheims: American Edition

ESV – English standard Version

Green – Green's Literal Translation Version

GNV – Geneva Bible

KJV – King James with Codes

NAB – The New American Bible

NIB – New lnternational Version

NIV – New lnternational Version

NJB – The New Jerusalem Bible

NKJ – New King James Version

NLT – New Living Translation

NRS – New Revised Standard Version

RSV – Revised Standard Version

RWB – Revised Webster Update with Codes

Webster – The Webster Bible

WEB – Word English Bible

YLT – Young's Literal Translation

 

Grzegorz Żebrowski, Wrzesień 2004